Czy możliwe jest uzyskanie Karty Polaka w Polsce?

Karta Polaka to dokument, który potwierdza przynależność konkretnej osoby do Narodu Polskiego. Może być ona wydana osobie, która utożsamia się z Narodem Polskim, ale nie posiada ani obywatelstwa polskiego, ani zezwolenia na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej. Karta Polaka może również być przyznana osobie posiadającej status bezpaństwowca (nieposiadającej obywatelstwa żadnego kraju), o ile taka osoba będzie spełniała niezbędne kryteria.

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać Kartę Polaka?

1. Wykazać swój związek z polskością poprzez co najmniej podstawową znajomość języka polskiego, uznawanego za język ojczysty, a także poprzez znajomość oraz pielęgnowanie polskich tradycji i obyczajów.
2. W obecności konsula lub wojewody (jeśli wniosek jest składany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej), albo pracownika przez niego upoważnionego, złożyć pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego.
3. Wykazać, że jest się narodowości polskiej lub że co najmniej jeden z naszych rodziców, jeden z dziadków lub para pradziadków posiadała polską narodowość, albo przedstawić zaświadczenie upoważnionej organizacji polskiej lub polonijnej potwierdzające nasze zaangażowanie w działalność na rzecz języka polskiego i kultury polskiej lub na rzecz polskiej mniejszości narodowej w danym kraju przez okres (co najmniej) ostatnich 3 lat.
4. Złożyć oświadczenie, że ani my, ani nasi przodkowie nie wyjechali z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w ramach repatriacji, ani też nie zostali w jej ramach przymusowo przesiedleni, w oparciu o umowy repatriacyjne zawarte w latach 1944-1957 przez Rzeczpospolitą Polską, Ukraińską Socjalistyczną Republiką Radziecką albo Polską Rzeczpospolitą Ludową z Białoruską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich do jednego z państw będących stroną tych umów.

Kto i gdzie może starać się o Kartę Polaka?

Z początku Karta Polaka przeznaczona była wyłącznie dla osób określonych jako Polacy na Wschodzie, czyli tych Polaków, którzy po II wojnie światowej zostali pozbawieni obywatelstwa polskiego na skutek zmiany granic Rzeczpospolitej Polskiej, tych którzy wyemigrowali z Polski ze względu na prześladowania religijne, narodowościowe lub polityczne oraz dla ich potomków.

Według przepisów z 2008 roku, czyli roku wdrożenia przepisów dotyczących Karty Polaka, wnioskować o nią mogli wyłącznie obywatele Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Estonii, Gruzji, Kazachstanu, Kirgistanu, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Rosji, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Ukrainy i Uzbekistanu. Jednak od 2019 roku mogą się o nią ubiegać cudzoziemcy niezależnie od tego jakie obywatelstwo posiadają.

Od czasu wdrożenia Karta Polaka była przez długi czas wydawana tylko poza granicami Polski, przez Konsulów RP w krajach zamieszkania osób ubiegających o nią. Obecnie, w szczególnych przypadkach, przepisy przewidują możliwość ubiegania o Kartę Polaka również w Polsce. Rolę właściwego organu do wydania Karty Polaka przejmują wtedy Urzędy Wojewódzkie, a funkcje Konsula w danym zakresie pełni właściwy wojewoda.

Ze względu na sytuację polityczną na Białorusi, w 2021 roku wprowadzono możliwość aplikowania o Kartę Polaka w województwie podlaskim i lubelskim. W roku 2022, między innymi ze względu na atak Rosji na Ukrainę, wprowadzono możliwość ubiegania się o Kartę Polaka w każdym województwie. Możliwość ta jest dostępna dla obywateli Ukrainy, Białorusi oraz Rosji.

Czy wszędzie procedura wygląda tak samo?

Warto wiedzieć, że w każdym urzędzie wojewódzkim proces aplikowania o Kartę Polaka może się nieco różnić, na przykład w zakresie:

• różnych wymagań dotyczących umawiania wizyt (w niektórych województwach żeby zapisać się na rozmowę trzeba złożyć wniosek drogą pocztową, w innych zapis odbywa się drogą elektroniczną, a wniosek oddaje się już w dniu umówionej wizyty);
• terminów oczekiwania na rozmowę z urzędnikiem (czas oczekiwania na rozmowę na obecną chwilę wynosi od kilku tygodni do nawet półtora roku);
• sposobów przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej oraz jej treści (decyduje o tym wojewoda),
• rodzaju wymaganych dokumentów dołączanych do wniosku.

Etapy ubiegania się o Kartę Polaka.

• Zebranie dokumentów – potwierdzających polskie pochodzenie lub zaangażowanie w życie polskiej mniejszości za granicą (np. metryki przodków, zaświadczenia, dokumenty archiwalne).
• Wypełnienie wniosku o przyznanie Kary Polaka zgodnie z przepisami.
• Zgłoszenie się do właściwego Urzędu Wojewódzkiego – umówienie wizyty w celu odbycia rozmowy oraz złożenia wniosku.
• Rozmowa z urzędnikiem – sprawdzenie znajomości języka polskiego oraz wiedzy o historii i kulturze Polski, a także o pielęgnowaniu polskich zwyczajów.
• Decyzja o przyznaniu Karty Polaka – po pozytywnym wyniku rozmowy i spełnieniu niezbędnych wymagań.
• Odbiór Karty Polaka.

Podsumowanie

Proces uzyskania Karty Polaka może być skomplikowany, a różnice w procedurach w różnych urzędach sprawiają, że warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia zarówno w zakresie weryfikacji dokumentów i przetłumaczenia ich, jak i wypełnienia wniosku, przygotowania do rozmowy kwalifikacyjnej, czy wreszcie umówienia wizyty w Urzędzie Wojewódzkim.

Zespół specjalistów z firmy MAGFIN, dzięki których doświadczeniu powstał ten artykuł, zaprasza do skorzystania ze swoich usług. Dzięki naszej pomocy możesz szybciej i sprawniej uzyskać Kartę Polaka, co otworzy przed Tobą nowe możliwości życia i pracy w Polsce. Skontaktuj się z nami, aby rozpocząć procedurę już dziś!

—

Artykuł sponsorowany